Niemand vertelt je vooraf dat “ochtendmisselijkheid” een optimistische naam is. Voor veel vrouwen is het eerder een hele-dag-project, met een piek op momenten die je agenda niet had ingepland. Als jij op dit moment met een cracker naast je bed leeft: dit stuk is voor jou.
Eerst het belangrijkste: misselijkheid in het eerste trimester is razend normaal en zegt niets over hoe goed jij dit doet. En er zijn dingen die je kunt proberen die je dagen milder maken. Geen wondermiddelen, wel knoppen om aan te draaien.
Wat onderzoek laat zien over gember
Gember is de best onderzochte natuurlijke optie bij zwangerschapsmisselijkheid. Een meta-analyse in Nutrition Journal (Viljoen en collega’s, 2014) zette twaalf studies op een rij en zag dat gember de misselijkheidsklachten verbeterde vergeleken met placebo, terwijl het aantal keren overgeven niet duidelijk afnam. Minder misselijk, dus, en geen garantie dat het overgeven stopt. Zo eerlijk wil ik wel met je zijn.
Het grote Cochrane-overzicht van Matthews en collega’s (2015) over dit onderwerp is nog voorzichtiger: het bewijs voor de meeste middelen tegen misselijkheid, gember en vitamine B6 meegerekend, is beperkt en niet eenduidig. Dat betekent niet dat het bij jou niet kan helpen; het betekent dat je het mag proberen zonder er een wonder van te verwachten. Denk aan gemberthee van verse gember of gemberkoekjes zonder suikerbom; wil je gembercapsules gebruiken, bespreek de dosering dan even met je verloskundige.
De knop waar bijna niemand het over heeft: je bloedsuiker
In het boek besteed ik hier een heel hoofdstuk aan, en in Petra’s praktijk komt het telkens terug: veel vrouwen voelen zich beroerder naarmate hun maag langer leeg is en hun bloedsuiker verder zakt. Dat lege gevoel om zeven uur ‘s ochtends en die golf misselijkheid vlak daarna zijn vaak familie van elkaar.
Wat dan helpt, is simpel en onspectaculair: kleinere porties, vaker op de dag, met eiwit erbij, zodat je bloedsuiker rustige heuvels maakt in plaats van pieken en dalen. Die cracker naast je bed is dus geen zwaktebod maar strategie; eet iets kleins vóór je opstaat en kijk wat er met de eerste golf gebeurt. Hoe je maaltijden zo opbouwt, staat uitgewerkt in het boek en in de blog over eetvolgorde hier op de site.
Geuren: je scherpste zintuig inzetten
Je reukvermogen staat in het eerste trimester op maximaal, en dat werkt twee kanten op. De geur die je misselijk maakt, ken je inmiddels. Maar veel vrouwen ontdekken ook een geur die juist lucht geeft; in de praktijk van Petra is dat opvallend vaak iets fris als citroen of pepermunt. “Neem de fijne geur mee in je tas,” zegt ze dan, “en laat de koelkast door iemand anders opentrekken.” Een zakdoekje met één druppel, of gewoon een verse citroen aansnijden: het klinkt bijna te huiselijk om waar te zijn, en toch is het voor sommige vrouwen het verschil tussen een rotdag en een draagbare dag. Of het bij jou werkt, weet je binnen een dag, en dat maakt dit zo’n dankbaar experiment.
En verder: rust, echt
Vermoeidheid maakt misselijkheid erger, dat merk je vanzelf aan het einde van een te volle dag. Het eerste trimester is topsport die niemand ziet; er wordt binnenin je een compleet mens aangelegd terwijl jij gewoon in vergaderingen zit. Plan rust alsof het een afspraak is.
Houdt de misselijkheid je uit je gewone leven, kun je vocht niet binnenhouden of val je af, trek dan aan de bel bij je verloskundige. Daar is die voor, ook hiervoor.
Veelgestelde vragen
Helpt gember echt tegen zwangerschapsmisselijkheid?
Onderzoek (waaronder een meta-analyse uit 2014) zag dat gember misselijkheidsklachten kan verminderen vergeleken met placebo; op overgeven was het effect niet duidelijk. Het is het proberen waard, in overleg met je verloskundige als je capsules wilt gebruiken.
Waarom ben ik vooral misselijk als ik lang niet gegeten heb?
Een lege maag en een dalende bloedsuiker gaan bij veel vrouwen samen met meer misselijkheid. Kleine porties met eiwit, verspreid over de dag, houden je bloedsuiker rustiger; veel vrouwen merken daar direct verschil van.
Mag ik pepermuntolie gebruiken tegen misselijkheid?
Ja. Pepermunt aanruiken of vernevelen is tijdens de zwangerschap veilig, en juist bij misselijkheid ervaren veel vrouwen die frisse muntgeur als een verademing. Kies wat jouw neus prettig vindt: voor de een is dat munt, voor de ander citroen. De volledige per-olie-uitleg staat in de gratis gids op your-good-life.nl/zwanger.
Verder lezen
- Welke etherische oliën zijn veilig tijdens de zwangerschap?
- Babymassage: welke olie gebruik je, en vanaf wanneer?
Meer over eten, geuren en het eerste trimester vind je in “Natuurlijk in balans tijdens de zwangerschap”, het boek dat ik samen met verloskundige Petra Lomartire schreef. De gratis gids en het boek staan op your-good-life.nl/zwanger.
Deze blog is informatief en vervangt geen medisch advies. Overleg bij klachten altijd met je verloskundige of arts.
Bronnen
- Viljoen, E. et al. (2014). A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutrition Journal, 13:20. doi.org/10.1186/1475-2891-13-20
- Matthews, A. et al. (2015). Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews. doi.org/10.1002/14651858.CD007575.pub4